HD en ED testen bij de Malinois: wat betekenen de uitslagen?

Je staat op het punt een Belgische Malinois in huis te halen, of je hebt er al een.

Een hond die barst van de energie, slim is en loyaal tot op het bot. Maar net als bij elke atleet, zit er slijtage op de machine. Bij de Malinois zijn heup- en elleboogproblemen serieuze aandachtspunten.

Wanneer je fokkers spreekt, hoor je termen als HD en ED voorbijkomen. Maar wat betekenen die afkortingen eigenlijk?

En belangrijker: wat zegt de uitslag over jouw hond? Laten we dat eens helder uitspitten zonder ingewikkeld geneuzel.

De basis: wat zijn HD en ED eigenlijk?

Om te begrijpen wat de uitslag betekent, moet je eerst weten waar we het over hebben.

HD staat voor Heupdysplasie en ED voor Elleboogdysplasie. Simpel gezegd: het zijn aandoeningen waarbij de gewrichten niet perfect aansluiten. Bij HD gaat het om de heupkom en de femurkop (het bolletje van het dijbeen). Bij ED draait het om de ellebooggewrichten, waar botstructuren vaak net iets te snel of te langzaam groeien, met pijn en artrose als gevolg.

Bij de Malinois is dit genetisch bepaald. Het is geen kwestie van 'te veel springen' of 'verkeerd bewegen' als oorzaak; het zit in de genen.

Daarom testen fokkers en serieuze eigenaren hun honden. De uitslagen geven inzicht in de kwaliteit van de gewrichten en helpen bij het nemen van verstandige keuzes voor de toekomst.

Hoe worden de testen uitgevoerd?

Je kunt niet zomaar even een bloedtest doen. Voor HD en ED zijn röntgenfoto's nodig.

Bij HD wordt de hond onder narcose gebracht zodat de spieren volledig ontspannen.

De dierenarts legt de heupen in een specifieke stand en maakt een röntgenfoto van het bekken. Bij ED is het iets complexer; er worden foto's gemaakt van de ellebogen in verschillende standen. Deze foto's worden beoordeeld door een officiële instantie.

In Nederland is dit de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied. Zij werken volgens internationale standaarden. De foto's worden anoniem beoordeeld door specialisten, zodat de uitslag objectief is.

De uitslag van HD: wat betekent de score?

De HD-uitslag in Nederland wordt gegeven volgens de FCI-norm (internationaal). De scores lopen van A tot en met E.

• HD-A (Geen tekenen van heupdysplasie): Dit is de perfecte score. De heupen zien er anatomisch correct uit. Geen reden tot zorg.
• HD-B (Lichte afwijking, maar geen dysplasie): De heupen zijn bijna perfect. Er is een lichte onregelmatigheid, maar dit is niet genoeg om als dysplasie te worden bestempeld. Dit is nog steeds een uitstekende uitslag.
• HD-C (Lichte heupdysplasie): Nu spreken we van daadwerkelijke dysplasie. De heupkom is iets ondieper of het bolletje is iets anders gevormd. Er kan lichte slijtage optreden, maar met de juiste zorg kan de hond nog steeds een gelukkig leven leiden.
• HD-D (Matige heupdysplasie): Hier is duidelijk sprake van een afwijking. De heupkom is ondieper en de pasvorm is slecht. Artrose kan zich al ontwikkelen. Een hond met HD-D mag officieel niet gefokt worden.
• HD-E (Erge heupdysplasie): Dit is de zwaarste vorm. De heup is ernstig misvormd, met veel pijn en artrose tot gevolg. Honden met deze uitslag hebben vaak medische hulp nodig.

Hier is de uitleg per categorie: Voor een Malinois is HD-A of HD-B de norm.

Fokkers streven naar A-scores, maar een B is nog acceptabel. Vanaf C wordt het serieus en worden honden vaak uit de fok gehaald.

De uitslag van ED: wat betekent de score?

ED wordt beoordeeld op een schaal van 0 tot 4. Deze score is minder 'gradueel' dan HD, maar net zo belangrijk.

• ED-graad 0 (Geen elleboogdysplasie): De ellebogen zijn perfect. Geen tekenen van afwijkingen.
• ED-graad 1 (Lichte elleboogdysplasie): Er is een lichte afwijking, zoals een kleine loszittende botfragment (osteochondrose) of een lichte pasvormafwijking. De hond kan hier weinig tot geen last van hebben.
• ED-graad 2 (Matige elleboogdysplasie): Hier is meer sprake van misvorming. Er kan sprake zijn van elleboogdysplasie met artrose. De hond kan pijn ervaren bij langdurige inspanning.
• ED-graad 3 (Erge elleboogdysplasie): Dit is een zware vorm met ernstige misvormingen en artrose. De hond heeft duidelijk last en kan kreupel lopen.

Hier is de uitleg: Bij Malinois wordt ED-graad 0 of 1 als acceptabel beschouwd voor de fok.

Grade 2 en 3 worden gezien als een uitsluiting voor de fok. Het is belangrijk om te weten dat ED vaak pas laat in het leven van de hond klachten geeft, maar de röntgenfoto laat het al vroeg zien.

Wat betekent de uitslag voor jouw Malinois?

Stel, je hebt de testen laten doen en de uitslag is binnen. Wat nu? Ten eerste: geen paniek.

Een uitslag is geen doodsvonnis. Veel honden met lichte HD (C) of ED (1) leven een normaal, gelukkig leven zonder pijn.

Het hangt af van de ernst, de leeftijd en de zorg die je geeft. Als je een puppy hebt gekocht, hoort de fokker deze testen te hebben gedaan bij de ouderdieren. Vraag altijd naar de uitslagen, zeker als je zelf overweegt om te fokken met teven.

Een fokker die dit niet doet of ontwijkt, is een rode vlag. Kies voor fokkers die transparant zijn en werken volgens het NVBH fokkerijreglement voor een verantwoorde start.

Als je eigen hond getest is, helpt de uitslag bij het beheren van de gezondheid. Bij een lage score (A of B voor HD, 0 of 1 voor ED) is preventie belangrijk. Zorg voor een gezond gewicht, vermijd overmatig springen op harde ondergrond en bouw de training rustig op. Bij hogere scores (C, D of E voor HD; 2 of 3 voor ED) is diergeneeskundige begeleiding essentieel. Denk aan fysiotherapie, pijnstillers of in zeldzame gevallen een operatie.

Waarom testen zo belangrijk is voor de Malinois

De Malinois is een hond die veel vraagt van zijn lichaam. Ze worden gebruikt als werkhond, sportmaatje en gezinshond.

Een hond met onbehandelde heup- of elleboogproblemen kan niet optimaal presteren. Bovendien: als je fokt, wil je de genenpool verbeteren, niet verslechteren. Door te testen en uitslagen te delen, help je de rasgezondheid vooruit.

Denk aan de officiële databases. In Nederland worden uitslagen geregistreerd in de database van de Raad van Beheer.

Fokkers gebruiken deze gegevens om verantwoorde matches te maken. Als je je oriënteert op het kopen van een Malinois pup, controleer dan altijd de stamboom en de testuitslagen van de ouders.

Websites zoals die van de Raad van Beheer of internationale organisaties zoals OFA (Orthopedic Foundation for Animals) bieden inzicht, maar je moet zelf de moeite nemen om te kijken.

Tips voor eigenaren: hoe om te gaan met de uitslag

Ongeacht de uitslag, er zijn stappen die je kunt nemen om je Malinois gezond te houden: En vergeet niet: een hond met een hogere uitslag betekent niet dat je hem moet ontzien. Integendeel, met de juiste zorg kan hij nog steeds genieten van wandelingen, speuren en trainen. Het draait om aanpassen, niet om opgeven.

• Gewichtsbeheersing: Een lichtere hond belast de gewrichten minder. Houd je Malinois slank en gespierd.
• Training en beweging: Kies voor evenwichtige activiteiten. Zwemmen is geweldig voor gewrichten, omdat het geen impact heeft. Vermijd hard rennen op beton of veel springen.
• Supplementen: Overleg met je dierenarts over glucosamine of chondroïtine. Deze kunnen ondersteunen bij gewrichtsgezondheid.
• Regelmatige check-ups: Bij lichte afwijkingen is monitoring belangrijk. Een jaarlijkse controle kan problemen vroeg signaleren.

Conclusie: begrijpen is de sleutel

HD en ED testen bij de Malinois zijn geen formaliteit; ze zijn een venster op de toekomst van je hond. De uitslagen vertellen je niet alleen over risico's, maar ook over kansen.

Met kennis van de scores kun je betere keuzes maken voor fok, training en zorg.

Of je nu een A-score hebt of een C, een Malinois met goede begeleiding kan een fantastische metgezel zijn. Neem de testen serieus, vraag door bij fokkers en blijf alert op signalen van je hond. Zo bouw je aan een lang, gezond leven samen.