Epilepsie bij de Malinois: wat je moet weten

Stel je voor: je speelt in het park met je Malinois. Een hond vol energie, focus en karakter. Plotseling gebeurt het.

Je maatje valt om, begint te schudden en reageert even niet meer op je stem. Paniek slaat toe. Wat nu? Epilepsie komt bij honden vaker voor dan je denkt, en zeker bij het ras Malinois is het goed om te weten wat er speelt. Het is een serieus onderwerp, maar laten we het helder en rustig uitleggen.

Geen ingewikkelde medische termen, maar gewoon duidelijke taal. Want hoe beter je het begrijpt, hoe beter je je hond kunt helpen.

Wat is epilepsie eigenlijk?

Epilepsie is een aandoening van de hersenen. Je kunt het zien als een soort kortsluiting.

In plaats van dat de hersenen normale signalen sturen, ontstaat er een plotseling, overmatig elektrisch signaal.

Dit zorgt voor een epileptische aanval. Bij de Malinois kan dit zich uiten van een lichte "absence" (je hond kijkt even heel erg door je heen) tot een heftige aanval waarbij hij omvalt en met zijn poten schudt. Belangrijk om te weten: een epileptische aanval is voor de hond niet pijnlijk.

Hij voelt er op het moment zelf niets van. Het is voor jou als baasje vaak veel heftiger om te zien. De aanval duurt meestal niet lang, vaak maar een paar minuten.

De drie fasen van een aanval

Een aanval verloopt bij de meeste honden in drie fasen. Door ze te herkennen, sta je niet meer zo machtig toe te kijken.

Fase 1: De aura (voortekenen)

Dit is de fase vlak voor de daadwerkelijke aanval. Sommige honden worden onrustig, zoeken steun bij hun baasje of likken ineens heel veel aan hun lippen. Ze kunnen ook even "vastroeren" en niet reageren. Dit duurt vaak maar kort, soms maar enkele seconden tot minuten.

Fase 2: De daadwerkelijke aanval (ictus)

Dit is het moment dat het echt gebeurt. De hond valt meestal om.

Je ziet spierspasmen: de poten bewegen krampachtig, de kaken kunnen bewegen alsof er op iets gekauwd wordt.

Fase 3: Het herstel (post-ictus)

De ademhaling kan tijdelijk gestopt zijn of juist heel zwaar klinken. Dit is eng om te zien, maar probeer rustig te blijven. Na de aanval is de hond vaak gedesoriënteerd.

Hij kan even blind zijn, rondlopen alsof hij dronken is, of extreem moe zijn. Dit herstel kan enkele minuten tot een uur duren. Geef je hond in deze fase de ruimte en zorg dat hij nergens tegenaan kan vallen.

Waarom de Malinois?

De Mechelaar, of Malinois, staat bekend om zijn scherpe geest en energieke lijf, al vraagt de vachtverzorging soms aandacht bij huidproblemen bij de Malinois.

Maar bij sommige lijnen van dit ras komt epilepsie vaker voor. Dit heeft te maken met de genen.

1. Primaire epilepsie (idiopathisch): Dit is de vorm waarbij de oorzaak in de genen zit. Er is verder niets mis met de hersenen of de rest van het lichaam. Dit begint meestal tussen de 6 maanden en 5 jaar.
2. Secundaire epilepsie: Hier is wel een onderliggende oorzaak voor, zoals een hersenontsteking, een ongeluk of een tumor.

Epilepsie bij honden kan erfelijk zijn. Hoewel het bij veel rassen voorkt, zie je het bij de Malinois helaas iets vaker dan bij de gemiddelde huishond. Er zijn twee hoofdoorzaken te onderscheiden: Bij de Malinois gaat het vaak om primaire epilepsie. Dit betekent dat het een van de veelvoorkomende erfelijke aandoeningen bij de Malinois is die hij van zijn ouders heeft meegekregen.

Wat moet je doen tijdens een aanval?

Als je ziet dat je Malinois een aanval krijgt, schrik je je rot. Toch zijn er een paar dingen die je kunt doen om de situatie veilig te houden.

• Blijf kalm: Je hond voelt jouw spanning, ook al reageert hij niet direct.
• Veiligheid eerst: Schuif eventuele meubels of objecten waar je hond zich aan kan stoten aan de kant. Leg een kussen of deken onder zijn hoofd als dat kan.
• Grijp niet in: Stop nooit je vingers in de bek van je hond. Hij bijt niet bewust en kan zijn tong inslikken. Dat gebeurt namelijk niet bij een epilepsieaanval. Je loopt wel risico op een ongelukkige beet.
• Timing: Profeit de tijd bij te houden. Duurt de aanval langer dan 5 minuten, dan is het spoedgeval.
• Neem contact op: Bel je dierenarts als het de eerste keer is of als de aanval langer duurt dan normaal.

Diagnose: Hoe weet je zeker dat het epilepsie is?

Als je hond een aanval heeft gehad, is het logisch dat je wilt weten wat er speelt.

De dierenarts zal eerst een lichamelijk onderzoek doen. Ook wordt er vaak bloed afgenomen om andere oorzaken, zoals suikerziekte of leverproblemen, uit te sluiten. Als de dierenarts vermoedt dat het om primaire epilepsie gaat, volgt er soms een MRI-scan of een hersenvocht-onderzoek.

Dit is nodig om te zien of er afwijkingen in de hersenen zitten. Bij een gezonde Malinois met primaire epilepsie ziet de hersenstructuur er op de scan normaal uit.

Behandeling: Wat zijn de opties?

Niet elke hond met epilepsie hoeft direct zwaar medicijnen te slikken. Dit hangt af van de frequentie en de ernst van de aanvallen.

Medicijnen

Als de aanvallen vaker voorkomen (meer dan één per maand) of als ze heftig zijn, schrijft de dierenarts vaak medicijnen voor. Een bekend middel is fenobarbital. Dit remt de elektrische activiteit in de hersenen.

Een ander middel is kaliumbromide. Beide middelen moeten vaak levenslang gegeven worden en vereisen regelmatige controle van het bloed.

Natuurlijke ondersteuning

Er zijn ook nieuwe behandelingen, zoals het middel Imepitoin (Pexion). Dit is een medicijn dat speciaal voor honden is ontwikkeld en heeft minder bijwerkingen dan fenobarbital. Vraag je dierenarts naar de beste optie voor jouw Malinois. Veel eigenaren zoeken ook naar natuurlijke manieren om de drempel voor een aanval te verhogen.

CBD-olie wordt hier vaak bij genoemd, hoewel de wetenschappelijke bewijzen nog beperkt zijn. Een dieet met een hoog vetgehalte (ketogeen dieet) zou ook kunnen helpen, maar dit moet altijd onder begeleiding van een dierenarts gebeuren.

Het leven met een Malinois met epilepsie

Het leven met een hond met epilepsie is prima te doen. Een Malinois is een sterke hond en kan prima functioneren met de juiste behandeling.

Er zijn een paar dingen waar je rekening mee moet houden:

• Regelmaat: Probeer de dagelijkse routine zo strak mogelijk te houden. Stress kan een trigger zijn voor aanvallen. Een Malinois heeft behoefte aan structuur.
• Trigger herkennen: Bij sommige honden ontstaan aanvallen door flitsende lichten, lawaai of vermoeidheid. Probeer te ontdekken wat jouw hond triggert.
• Veiligheid in huis: Zorg dat je hond niet van hoge plekken kan vallen, zoals van de bank of uit de auto.

Is epilepsie fataal?

Dit is een heftige vraag, maar wel een die veel eigenaren bezighoudt. Overlijden door een enkele epilepsieaanval komt zelden voor.

Het grootste risico op letsel ontstaat als de hond tijdens een aanval valt of stikt. Als de aanvallen onder controle zijn met medicijnen, heeft je Malinois een normale levensverwachting. Er bestaat ook zoiets als een "epileptische storm" (status epilepticus).

Dit is een aanval die langer duurt dan 5 minuten of een reeks aanvallen achter elkaar zonder tussentijds herstel.

Dit is een levensbedreigende situatie en vereist onmiddellijke diergeneeskundige hulp.

Conclusie

Epilepsie bij de Malinois is iets waar je rekening mee moet houden. Het is een erfelijke aandoening die niet te genezen is, maar wel goed te beheersen is.

Let bij je hond ook altijd op subtiele signalen van pijn, aangezien deze vaak over het hoofd worden gezien.

Met de juiste medicijnen, een stabiele omgeving en veel liefde kan je hond een geweldig leven leiden. Vertrouw op je dierenarts en blijf alert op signalen van je hond. Als baasje ben jij de belangrijkste steunpilaar voor je maatje.